السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

1007

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

1667 - ( 3 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « شخصى زمينى را كشت مىكند ، آن‌گاه ديگرى به او مىگويد : نيمى از بذر و نيمى از هزينه‌ات را از من بگير و مرا در زراعت خود شريك كن و بر آن توافق مىكنند . امام صادق عليه السلام فرمود : اين كار جايز است . » باب 17 جواز شراكت مسلمان و مشرك در مزارعه 1668 - ( 1 ) سماعه گويد : « از امام عليه السلام دربارهء مزارعهء مسلمان و مشرك سؤال كردم به اين صورت كه بذر و گاو از مسلمان و زمين و آب و خراج و كار ، از كافر باشد . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . و از امام عليه السلام دربارهء مزارعه سؤال كردم و گفتم : شخصى صد جريب زمين يا كمتر يا بيشتر از آن را بذر مىكارد ، آن‌گاه شخص ديگرى نزد او مىآيد و مىگويد : نيمى از بهاى بذر كاشته شده و نيمى از هزينه‌هاى آن به عهدهء من و مرا در زراعت خود شريك كن . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . گفتم : اگر كسى كه بذر را كاشته ، آن را نخريده و آن را از پيش داشته باشد ؟ امام عليه السلام فرمود : همان‌گونه كه در آن زمان فروخته مىشود ، قيمت مىكند و نصف بهاى بذر و نصف هزينه را مىگيرد و او را شريك مىكند . » 1669 - ( 2 ) سماعه گويد : « از امام عليه السلام دربارهء مزارعهء مسلمان و مشرك سؤال كردم . . . » در اين حديث ، پرسش نخست حديث پيشين آمده است و اين گونه ادامه مىيابد : « و از امام عليه السلام دربارهء زمينى سؤال كردم كه شخصى آن را به يك پنجم از محصول آن يا به كمتر يا بيشتر اجاره مىكند و ماليات آن بر صاحب زمين است . امام عليه السلام در اين باره فرمود : اشكال ندارد . » 1670 - ( 3 ) در كتاب نوادر احمد بن محمد بن عيسى آمده است : « از امام صادق عليه السلام دربارهء كسى كه زمين و ساكنان كافرِ قريه‌اى را در برابر مبلغ معينى مىپذيرد ، سؤال كردم . امام عليه السلام فرمود : نام بردن از كافران غير عرب براى من ناخوشايند است . پس اگر نامى از كافران غير عرب به ميان نياورد ، اشكال ندارد . » ارجاعات گذشت : در روايت يازدهم از باب چهارم از باب‌هاى معاملهء ميوه‌ها اين گفته كه : « شخصى با مسلمان يا كافر معاهدهء مزارعه و مبلغى در اين راه هزينه مىكند ، سپس تصميم به فروش آن مىگيرد ، آيا چنين حقى دارد ؟ امام عليه السلام فرمود : با درهم آن را مىخرد . » باب پنجم را بنگر و در روايات باب هشتم از باب‌هاى شركت ، مطالبى بر اين بحث دلالت مىكند و مىتوان براى جواز اين مطلب به اطلاقات روايات وارد شده در صحت مزارعه و مساقات استدلال كرد . و در روايت دوم از باب پيشين اين گفته كه : « از امام عليه السلام دربارهء مزارعهء مسلمان با مشرك سؤال شد . . . »